Przesądy studniówkowe – w co wierzą maturzyści?

Większość maturzystów wierzy, że czerwona bielizna, podwiązka na lewej nodze, nowy garnitur i nietańczenie boso na studniówce mogą realnie wpłynąć na wyniki egzaminów dojrzałości. Te zwyczaje, choć często traktowane z przymrużeniem oka, są kultywowane przez kolejne pokolenia uczniów. Dowiedz się, jakie jeszcze przesądy towarzyszą balom maturalnym i skąd wzięła się ich symbolika.

Dlaczego strój studniówkowy ma znaczenie?

Ubiór na pierwszy dorosły bal wykracza daleko poza względy estetyczne. Panuje powszechne przekonanie, że energia zgromadzona w odpowiednich częściach garderoby może przełożyć się na pomyślność podczas egzaminów. Stąd właśnie bierze się nacisk na konkretne kolory i fasony, które od lat uchodzą za gwarancję szczęścia.

W całej tej studniówkowej otoczce najważniejszą rolę odgrywa symbolika barw i przedmiotów. Czerwień, jako kolor życia, władzy i odwagi, ma stymulować psychikę i dodawać pewności siebie w stresujących sytuacjach. Poszczególne elementy stroju tworzą więc swoisty rytualny zestaw, który mentalnie przygotowuje ucznia na wyzwania maturalne.

Czerwona bielizna i podwiązka

Najbardziej rozpoznawalnym zwyczajem jest założenie w noc balu czerwonej podwiązki – zawsze na lewą nogę. W dniach egzaminów przenosi się ją na prawą nogę, a cały komplet bielizny, według przesądu, powinien być ten sam, który towarzyszył maturzyście na studniówce. Dziewczęta często odsłaniają nogę z podwiązką podczas grupowego zdjęcia, a chłopcom sukces na maturze ma zagwarantować choćby przelotne dostrzeżenie fragmentu czerwonej bielizny u koleżanek.

Założenie stanika lub majtek w ognistym odcieniu traktuje się niczym amulet. Ten element garderoby staje się osobistym talizmanem, który noszony ponownie na egzaminach, ma przywoływać korzystny obrót spraw. W praktyce trudno dziś znaleźć na studniówce maturzystkę, która zrezygnowałaby z tego dodatku, nawet jeśli deklaruje sceptycyzm wobec zabobonów.

Nowy garnitur i czerwony krawat

Dla panów kluczową inwestycją przed balem jest zakup nowego, nienoszonego wcześniej garnituru. Zgodnie z tradycją, materiał ma podczas szampańskiej zabawy przesiąknąć pozytywną energią, którą następnie przekaże właścicielowi w trakcie matury. Właśnie dlatego do egzaminów maturzyści przystępują w tym samym stroju, który mieli na sobie podczas studniówki.

Nieodłącznym elementem męskiego ubioru jest czerwony krawat, którego nie wolno rozwiązać aż do samego końca balu. Ten dodatek, podobnie jak damska bielizna, ma symbolizować zwycięstwo i odwagę. Zerwanie lub choćby poluzowanie węzła przed zakończeniem imprezy interpretuje się jako odcięcie dopływu szczęścia na egzaminy.

Coś pożyczonego

Analogicznie do przesądów weselnych, na studniówce również warto mieć przy sobie element pożyczony od bliskiej osoby. Może to być biżuteria po mamie, spinki do mankietów taty czy zegarek dziadka. Wierzy się, że energia tych przedmiotów wzmacnia spokój i koncentrację.

Co istotne, przesąd nie ogranicza się wyłącznie do jednej rzeczy – im więcej pożyczonych elementów, tym lepiej. Wybierając konkretny przedmiot, maturzyści często kierują się także cechami jego właściciela. Przykładowo, jeśli ktoś w rodzinie słynął z mądrości i opanowania, jego drobiazg uznaje się za szczególnie wartościowy amulet na czas egzaminów. Do najczęściej pożyczanych akcesoriów należą:

• zegarki naręczne,
• biżuteria, taka jak bransoletki, naszyjniki czy pierścionki,
• spinki do mankietów,
• eleganckie poszetki do marynarki,
• krawaty i muszki,

Jakie zasady dotyczą wyglądu i fryzury?

Studniówkowy dress code to nie tylko to, co widać na pierwszy rzut oka. Istnieje zbiór zakazów i nakazów odnoszących się do fryzury, obuwia czy nawet wytrzymałości rajstop. Złamanie tych reguł, według wierzeń maturzystów, może ściągnąć pecha i utrudnić majowe egzaminy.

Zakaz obcinania włosów

Jeden z najpowszechniejszych przesądów głosi, że we włosach zawiera się cała wiedza, mądrość i inteligencja maturzysty. Z tego powodu skrócenie fryzury po tym wyjątkowym wieczorze jest surowo wzbronione. Przesąd ma dwie odmiany – bardziej ortodoksyjna zabrania wizyt u fryzjera przez całą klasę maturalną, a łagodniejsza obejmuje okres od studniówki do dnia ostatniego egzaminu.

Co ciekawe, zakaz ten dotyczy obu płci, jednak zwykle nie obejmuje golenia zarostu u mężczyzn. Panowie mogą więc spokojnie dbać o gładką twarz przed maturą, co jest wręcz zalecane, bo do egzaminu dojrzałości należy podejść elegancko i schludnie. Wielu maturzystów umawia ostatnią wizytę u fryzjera dosłownie na kilka godzin przed rozpoczęciem balu, by potem przez długie tygodnie nie dotykać nożyczkami nawet końcówek.

Oczko w rajstopach

Dla maturzystek postrach stanowi nie tylko źle dobrany taniec, ale też niespodziewane uszkodzenie pończoch. Nawet niewielkie oczko w rajstopach, jakie może powstać podczas intensywnej zabawy, zwiastuje poważne kłopoty na egzaminach. Przesąd jest na tyle silny, że wiele dziewcząt rezygnuje z cienkich, delikatnych materiałów na rzecz grubszych i znacznie wytrzymalszych modeli, nawet jeśli te prezentują się nieco mniej efektownie.

Wierząc w ten zabobon, nie pomogą żadne środki zaradcze w stylu lakieru do paznokci nakładanego na rozdarcie. Zły omen raz uruchomiony nie daje się już ponoć cofnąć, dlatego nacisk na solidne, odporne na przetarcia rajstopy jest tak duży. Cała uwaga skupia się więc na tym, aby przetrwać wieczór bez żadnej wpadki garderobianej w zakresie pończoch.

Co symbolizuje taniec i zabawa?

Przebieg samego balu również podlega ścisłej, niepisanej kontroli przesądów. To, jak maturzysta tańczy i czy jest w stanie wytrzymać w butach do samego rana, ma bezpośrednio wpływać na jego losy podczas matury. Kulminacyjnym momentem jest tu tradycyjny polonez, który otwiera imprezę.

Mylenie kroków podczas poloneza

Wiele godzin wyczerpujących prób ma sprawić, że polonez wypadnie perfekcyjnie, jednak przesąd studniówkowy mówi coś zupełnie przeciwnego. Dla pozytywnych wyników matury należy przynajmniej raz „zmylić nogę”, nie bacząc przy tym na elegancję układu. Popełnienie błędu w tańcu gwarantuje bowiem nieomylność i powodzenie podczas samego egzaminu dojrzałości.

Tańcząc, warto więc zachować lekkość i nie przejmować się drobnymi potknięciami, które mogą wydarzyć się mimo intensywnych przygotowań. Młodzież często traktuje tę zasadę z ulgą i humorem, traktując pomyłkę nie jako wpadkę, a inwestycję w przyszłe sukcesy na maturze. To także pretekst, by rozluźnić nerwową atmosferę i czerpać więcej radości z wyjątkowego wieczoru.

Zakaz zdejmowania butów

Wygodne obuwie na studniówkę to absolutna podstawa, bo zdejmowanie butów w trakcie zabawy jest bardzo złym omenem. Nawet jeśli obcasy są niebotycznie wysokie, a stopy zaczynają doskwierać, tańczenie boso oznacza proszenie się o kłopoty na maturze. Przesąd ten działa tak samo wobec kobiet, jak i mężczyzn, którzy muszą wytrwać w eleganckich półbutach do samego końca imprezy.

Co więcej, pastowanie obuwia przed wyjściem z domu należy wykonywać wyłącznie w jednym, prawym kierunku. Ruchy szczotką w lewo lub chaotyczne pocieranie pastą interpretuje się jako złą wróżbę, mogącą dosłownie sprawić, że na egzaminie powinie się noga. Wszelkie czynności związane z butami są więc czynnościami rytualnymi, które mają zapewnić twarde stąpanie po ziemi także na sali egzaminacyjnej.

Chociaż dziś traktujemy te zasady z dystansem, niewielu maturzystów odważyłoby się zaryzykować zignorowanie ich w obawie przed pechem na egzaminach.

Jakie dodatkowe symbole przynoszą szczęście?

Oprócz stroju i zachowań na parkiecie, istnieje wiele zewnętrznych symboli i gestów, które mają poprawić szanse na maturze. Sięgają one od drobnych przedmiotów noszonych na ciele po lokalne tradycje wymagające wysiłku fizycznego. Ich wspólną cechą jest wiara, że odpowiednie przygotowanie się do egzaminów wykracza daleko poza powtarzanie materiału z książek.

Czerwona nitka na nadgarstku

Zwyczaj zawiązywania czerwonej nitki na lewym nadgarstku przez osobę bliską to jeden z najbardziej rozbudowanych maturalnych amuletów. Nitka, która nie zerwie się ani podczas szaleństw na parkiecie, ani w kolejnych tygodniach oczekiwania, ma zagwarantować zdanie wszystkich egzaminów. Jeśli jednak pęknie przed maturą, uznaje się, że straciła swoją ochronną moc, co dla przesądnych maturzystów bywa źródłem dodatkowego stresu.

Aby amulet był skuteczny, powinien być wykonany ze zwykłej, cienkiej nici w kolorze czerwonym. Nie chodzi o ozdobną bransoletkę, lecz o symboliczny węzełek, którego siła tkwi w intencji osoby zawiązującej i wytrwałości noszącego. Ten przesąd ma bardzo stare korzenie i w różnych kulturach czerwona nitka od wieków pełniła funkcję ochronną.

Złapanie dyrektora za kolano

Bez wątpienia najbardziej kontrowersyjny i budzący emocje przesąd dotyczy osoby dyrektora szkoły. Według niego, złapanie go z zaskoczenia za kolano w trakcie studniówkowej zabawy znacząco podnosi szanse maturzysty na powodzenie. Element zaskoczenia jest tu kluczowy, gdyż według wierzeń wzmacnia działanie całego rytuału.

Z oczywistych względów mało kto decyduje się na tak odważny krok, a sam gest traktowany jest raczej w kategoriach zabawy i żartu niż poważnego zabiegania o przychylność losu. Mimo ryzyka i niezręczności sytuacji, historia ta krąży po szkolnych korytarzach od lat, będąc stałym elementem studniówkowego folkloru.

Lokalne zwyczaje i fizyczne wyzwania

W niektórych miastach wykształciły się własne, niepowtarzalne tradycje. W Krakowie przyszli maturzyści po zakończeniu balu udają się na Rynek Główny, by tam obskoczyć na jednej nodze pomnik Adama Mickiewicza. Ten swoisty taniec wokół wieszcza ma im zapewnić szczęście i jasność umysłu na egzaminach, a jednocześnie jest okazją do integracji po oficjalnej części imprezy.

Innym wariantem, choć znacznie mniej znanym ze względu na lokalizację, jest wejście na Giewont. Wdrapanie się na ten szczyt symbolizuje osiągnięcie wyżyn własnych możliwości, tak potrzebnych przy egzaminie dojrzałości. Dla osób z dala od Tatr przesąd ten można zastąpić wejściem na ostatnie piętro najwyższego wieżowca w okolicy, co pokazuje, jak bardzo rytuały maturalne potrafią się adaptować do lokalnych realiów.

Podobno, jeśli przed maturą śpi się z książkami i notatkami pod poduszką, wiedza ma w ten sposób samoistnie przeniknąć do głowy. Efekty bywają jednak różne.

Czy przesądy naprawdę działają?

Racjonalne myślenie podpowiada, że nawet najbardziej dopracowany zestaw amuletów nie zastąpi solidnej nauki. Czerwona nitka czy podwiązka nie napiszą wypracowania i nie rozwiążą zadań z matematyki. Większość maturzystów zdaje sobie z tego sprawę, a do całej studniówkowej otoczki podchodzi z dystansem i humorem.

Mimo to, siła tych przesądów tkwi w czymś zupełnie innym – w psychice. Osoba, która czuje się zabezpieczona przez rytuał i otoczona pozytywną energią pożyczonej biżuterii, zwyczajnie mniej się denerwuje. Poczucie bezpieczeństwa i zmniejszony stres podczas egzaminu mogą stać się realnym atutem, przekładającym się na lepsze skupienie i sprawniejsze przypominanie sobie faktów. W ten sposób przesąd, choć sam w sobie irracjonalny, pośrednio przyczynia się do sukcesu.

Studniówka to bez wątpienia wyjątkowy moment, który symbolicznie otwiera odliczanie do matury, nic więc dziwnego, że narosło wokół niej tak wiele zwyczajów. Kultywuje się je od pokoleń, łącząc tym samym dzisiejszych maturzystów z ich rodzicami i dziadkami. Traktowane jako element folkloru i wspólnej zabawy, przesądy te nie wyrządzają żadnej krzywdy, a mogą dodać otuchy w jednym z najważniejszych okresów życia młodego człowieka.