Dlaczego nie składa się życzeń przed terminem?

Składanie życzeń przed urodzinami lub imieninami uważa się za pechowe, ponieważ jest to dawny przesąd związany z przekonaniem, że nie powinno się świętować wydarzenia, które jeszcze nie nastąpiło. Nie ma jednak dowodów, że wcześniejsze życzenia rzeczywiście sprowadzają nieszczęście.

Skąd wziął się ten przesąd?

W tradycjach ludowych ważną rolę odgrywała wiara w „zaklinanie losu”. Wypowiadane słowa traktowano nie tylko jako uprzejmość, lecz także jako zapowiedź określonych wydarzeń. Złożenie życzeń przed właściwą datą mogło więc zostać odebrane jako przedwczesne przywoływanie tego, co dopiero miało się wydarzyć.

Dotyczyło to szczególnie urodzin, ponieważ dawniej życie postrzegano jako bardziej kruche i niepewne niż obecnie. Skoro jubilat nie doczekał jeszcze swojej daty, świętowanie jej z wyprzedzeniem wydawało się ryzykowne. W ten sposób powstała obawa, że można „zapeszyć” i sprowadzić pecha.

Ludzie unikają wcześniejszych życzeń z kilku powodów:

• Obawa przed pechem – wynika z przesądu, a nie z potwierdzonego związku przyczynowego.
• Szacunek do daty święta – życzenia mają przypadać dokładnie wtedy, gdy rozpoczyna się kolejny rok życia lub dzień imienin.
• Tradycja rodzinna – w wielu domach zasada jest przekazywana z pokolenia na pokolenie.
• Dobre maniery – niektórzy uznają, że lepiej nie wyprzedzać wydarzeń i poczekać na właściwy moment.

Jak podchodzi się do tego dzisiaj?

Współcześnie dla wielu osób to jedynie sympatyczny zwyczaj albo żartobliwy przesąd. Jeśli ktoś złoży życzenia dzień wcześniej, zwykle nie oznacza to nic więcej niż pomyłkę lub próbę dopasowania się do dogodnego terminu spotkania.

Dla innych wcześniejsze życzenia nadal mogą być niezręczne, zwłaszcza gdy solenizant lub jubilat przywiązuje wagę do tradycji. Z tego powodu najbezpieczniej uszanować jego podejście. Można też powiedzieć: „Złożę ci życzenia w dniu urodzin, żeby nie wyprzedzać terminu”.

Zakaz składania życzeń przed czasem jest elementem obyczaju, nie zasadą naukową ani prawną. Jeśli ktoś nie wierzy w przesądy, wcześniejsze życzenia nie mają szczególnego znaczenia. Jeśli jednak druga osoba traktuje tę tradycję poważnie, poczekanie do właściwej daty będzie po prostu oznaką szacunku.