Piątek trzynasty czy trzynastego – jak poprawnie mówić?

Poprawna forma podawania daty to „piątek, trzynasty”. „Piątek trzynastego” jest utartym zwrotem odnoszącym się do przesądu, a nie standardowym sposobem wskazywania daty.

„Piątek trzynasty” czy „piątek trzynastego”?

Gdy mówisz o konkretnym dniu w kalendarzu, użyj mianownika liczebnika porządkowego: piątek, trzynasty. Forma „trzynastego” to dopełniacz, dlatego w zwykłym podawaniu daty uznaje się ją za niepoprawną.

Różnicę można zapamiętać w prostym zestawieniu:

• Piątek, trzynasty – poprawna forma daty.
• Piątek trzynastego – utarty frazeologizm związany z przesądem lub nazwa własna, na przykład tytuł filmu.

Dlaczego daty podajemy w mianowniku?

W języku polskim numer dnia miesiąca występuje przy podawaniu daty w mianowniku. Mówimy więc pierwszy września i trzynasty października, a nie „pierwszego września” czy „trzynastego października”, jeśli samo wyrażenie ma wskazywać datę.

Nie oznacza to jednak, że dopełniacz jest zawsze błędny w połączeniu z datą. Pojawia się w zdaniach o innej konstrukcji, na przykład: „Spotkanie odbędzie się trzynastego października”. W pytaniu „piątek trzynasty czy trzynastego?” poprawna nazwa daty brzmi jednak: piątek, trzynasty.