Strona główna  /  Zwyczaje świąteczne  /  Jakie są tradycje świąteczne w Wielkiej Brytanii?

Zwyczaje świąteczne Świąteczne dekoracje w domu

Jakie są tradycje świąteczne w Wielkiej Brytanii?

Data publikacji: 2026-11-14

Święta w Wielkiej Brytanii koncentrują się wokół 25 grudnia, czyli Christmas Day. W przeciwieństwie do Polski 24 grudnia nie jest tam zwykle dniem uroczystej Wigilii, lecz normalnym dniem pracy i przygotowań. Najważniejsze brytyjskie zwyczaje to rodzinny obiad z indykiem, Christmas Crackers, prezenty w świątecznych skarpetach oraz Boxing Day.

Polska a Wielka Brytania – najważniejsze różnice

Cecha Polska Wielka Brytania
Główny dzień świętowania 24 grudnia, czyli Wigilia 25 grudnia, czyli Christmas Day
Najważniejszy posiłek Postna kolacja wigilijna, często z karpiem i 12 potrawami Uroczysty obiad z pieczonym indykiem, ziemniakami i warzywami
Prezenty Najczęściej wręczane wieczorem 24 grudnia Otwierane rano 25 grudnia, często wyjmowane ze świątecznych skarpet
Zwyczaj przy stole Dzielenie się opłatkiem Rozrywanie Christmas Crackers z papierową koroną, żartem i drobnym upominkiem

Christmas Eve i Christmas Day – jak przebiegają święta?

Christmas Eve przypada 24 grudnia, ale dla wielu Brytyjczyków jest zwyczajnym dniem pracy. Wieczorem kończy się zakupy, przygotowuje dom i potrawy, a dzieci zostawiają poczęstunek dla Father Christmas oraz marchewkę dla reniferów. W niektórych miejscach odbywają się firmowe spotkania, szkolne przedstawienia i nabożeństwa, jednak nie ma powszechnego odpowiednika polskiej, uroczystej kolacji wigilijnej.

Prezenty przynosi Father Christmas w nocy z 24 na 25 grudnia. Drobne podarunki trafiają do stockings, czyli dużych skarpet zawieszanych przy kominku, przy łóżku albo w pobliżu choinki. Większe paczki leżą zwykle pod drzewkiem. W zależności od domu dzieci mogą znaleźć wszystkie prezenty w jednym miejscu, ale ich otwieranie odbywa się rano 25 grudnia, a nie podczas Wigilii.

Najważniejszy dzień świąt wygląda zwykle w następującej kolejności:

  1. Po przebudzeniu domownicy otwierają prezenty pozostawione w skarpetach i pod choinką.
  2. Rodzina spędza razem przedpołudnie, często przy herbacie, gorącej czekoladzie i mince pies.
  3. O godzinie 15:00 wiele osób ogląda lub słucha Royal Christmas Message, czyli bożonarodzeniowego orędzia monarchy.
  4. W ciągu dnia rodzina zasiada do uroczystego Christmas Dinner, najważniejszego posiłku całego okresu.

Tradycję królewskiego orędzia rozpoczął król Jerzy V w 1932 roku. Przemówienie ma charakter świątecznego przesłania do mieszkańców kraju i od lat należy do rozpoznawalnych elementów Christmas Day.

Świąteczny stół w Wielkiej Brytanii

W brytyjskim menu nie ma zwykle karpia, barszczu ani 12 postnych potraw. Głównym daniem jest pieczony indyk, często z nadzieniem, podawany z dodatkami i sosem. Świąteczny obiad może wyglądać różnie w zależności od regionu i rodzinnych przyzwyczajeń, ale najczęściej pojawiają się na nim:

  • Pieczony indyk z nadzieniem
  • Pieczone ziemniaki
  • Brukselka i inne warzywa, między innymi marchew lub pasternak
  • Sos pieczeniowy, czasem także sos żurawinowy
  • Pigs in blankets, czyli małe kiełbaski owinięte boczkiem
  • Yorkshire pudding, czyli pieczone ciasto podawane jako dodatek do obiadu

Na deser często serwuje się Christmas Pudding, ciężki deser z suszonymi owocami, przyprawami, jajkami i dodatkiem alkoholu. W niektórych rodzinach do środka wkłada się monetę, która ma przynieść szczęście osobie, która ją znajdzie. Popularne są także mince pies – kruche babeczki z nadzieniem z suszonych owoców, jabłek, orzechów i przypraw. W okresie świątecznym jada się również Christmas cake, czyli bogate ciasto owocowe często pokryte marcepanem.

Christmas Crackers – zabawa przy stole

Christmas Crackers przypominają duże, kolorowe cukierki wykonane z papieru. Każdy uczestnik posiłku dostaje własny cracker, a następnie krzyżuje ręce z osobą siedzącą obok i wspólnie z nią rozrywa papierową rolkę. Towarzyszy temu charakterystyczny trzask.

W środku znajdują się zwykle papierowa korona, krótki żart lub zagadka oraz mały prezent. Korony zakłada się podczas obiadu, dlatego przy świątecznym stole można zobaczyć całą rodzinę w kolorowych, papierowych nakryciach głowy. To przede wszystkim lekki, integrujący zwyczaj. Nie zastępuje bezpośrednio dzielenia się opłatkiem, ale podobnie wprowadza element wspólnej zabawy i gestu wykonywanego przy stole.

Boxing Day – co oznacza 26 grudnia?

Boxing Day przypada 26 grudnia i jest dniem wolnym od pracy dla wielu osób. Nazwa wywodzi się z dawnych zwyczajów obdarowywania służby, pracowników i osób uboższych prezentami pakowanymi w pudełka. Współczesny charakter tego dnia jest jednak bardziej świecki i rozrywkowy.

26 grudnia kojarzy się przede wszystkim z poświątecznymi wyprzedażami, zakupami i wydarzeniami sportowymi. Sklepy oraz centra handlowe często otwierają się mimo ustawowego dnia wolnego, a wiele rodzin ogląda mecze, spotyka się w pubach albo odpoczywa po Christmas Dinner. Boxing Day jest więc połączeniem dalszych spotkań rodzinnych, sportu i zakupowego ruchu, a nie odpowiednikiem spokojnego drugiego dnia świąt znanego z Polski.

Symbole i dekoracje brytyjskich świąt

Przygotowania do świąt zaczynają się na Wyspach stosunkowo wcześnie. Domy i ulice bywają dekorowane już w listopadzie lub na początku grudnia. Wśród najbardziej rozpoznawalnych symboli znajdują się:

  • Choinka – zwyczaj jej dekorowania spopularyzował w Wielkiej Brytanii książę Albert, mąż królowej Wiktorii, który pochodził z Niemiec.
  • Jemioła – kojarzy się ze szczęściem, dobrobytem i pocałunkiem pod zawieszoną gałązką.
  • Ostrokrzew – roślina o ciemnozielonych liściach i czerwonych owocach, używana jako świąteczna dekoracja.
  • Stockings – skarpety przeznaczone na drobne prezenty od Father Christmas.
  • Pantomima – humorystyczne przedstawienia teatralne dla całych rodzin, często z udziałem publiczności.

Ważną częścią okresu świątecznego są także kolędy, kartki z życzeniami, świąteczne swetry oraz spotkania organizowane w pracy i w gronie znajomych. Brytyjskie Boże Narodzenie ma więc wiele wspólnych elementów z polskim – choinkę, prezenty, kolędy i rodzinny charakter – ale jego centrum stanowi 25 grudnia, nie wieczór poprzedzający święto.

Dla Brytyjczyków święta to przede wszystkim czas wspólnego jedzenia, prezentów, humoru i spotkań. Najlepiej pokazują to Christmas Crackers przy stole, rodzinny Christmas Day oraz swobodny Boxing Day, łączący odpoczynek, sport i poświąteczne zakupy.

Parenting & Lifestyle

Alinadobrawa to portal o polskich tradycjach i ich znaczeniu. Wyjaśniamy, skąd wzięły się zwyczaje ślubne i świąteczne, co oznaczają popularne przesądy i jakie korzenie mają tradycje ludowe. Opisujemy też pochodzenie i znaczenie imion oraz daty imienin. To miejsce dla wszystkich, którzy chcą lepiej rozumieć zwyczaje, z którymi stykamy się na co dzień.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?